ଫେବୃଆରୀ ୨୭
ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ କେଦାରନାଥ ମନ୍ଦିର ଚାରି ଧାମ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସର୍କିଟ ଏକ ଅଂଶ ଏବଂ ଏହା ଭାରତରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ୧୨ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ | ଗରୱାଲ ହିମାଳୟରେ ଥିବା କାଦାରନାଥ ସହରରେ ଏହା ଅବସ୍ଥିତ I ପ୍ରସିଦ୍ଧ
କେଦାରନାଥ ମନ୍ଦିର ଚାରିପାଖରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ଟାଉନ୍, ଚୋରାବାରୀ ଗ୍ଲାସିଅର୍ ନିକଟରେ ୩,୫୮୯ ମିଟର ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯେଉଁଠାରୁ ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀ ବାହାରିଛି I
ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିରର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଖୁବ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଏହା ଧୂସର ପଥର ସ୍ଲାବରେ ନିର୍ମିତ | ମନ୍ଦିର ଭିତରେ କୋନ ଆକାରର ଗୋଟିଏ ବଡ ପଥରଖଣ୍ଡ ଙ୍କୁ ଭଗବାନ ଶିବ ଙ୍କ ସଦାଶିବ ରୂପରେ ପୂଜାକରାଯାଏ I
କେଦାରନାଥ ମନ୍ଦିର ପଛରେ, କେଦାରନାଥ ଶିଖର, କେଦାର ଡୋମ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ହିମାଳୟ ଶିଖର ରହିଛି |
ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଐତିହାସିକ ନାମ ହେଉଛି “କେଦାର ଖଣ୍ଡ” ଏବଂ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାୟୀ ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧରେ
ପାଣ୍ଡବମାନେ କୌରବ ଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ପରେ ଏତେ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ନିଜକୁ ଦୋଷୀ ବୋଲି ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ I ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଲୋଡିଥିଲେ। ପ୍ରଭୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖା ନ କରିବା ପାଇଁ ବାରମ୍ବାର ଚେଷ୍ଟାକଲେ I ପରେ ବୃଷଭ ରୂପରେ କେଦାରନାଥରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ। ପ୍ରଭୁ କେଦାରନାଥର ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ନିଜ ଭୂମି ଛାଡି ମାଟି ତଳକୁ ଚାଲିଗଲେ I ବୃଷଭ ର କୁବ୍ଜା ଅଂଶ ସେଠାରେ ରହିଗଲା ଏବଂ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ ଅନ୍ୟ ଚାରିଟି ସ୍ଥାନରେ ଦେଖାଗଲା ଏବଂ ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଉପାସନା କରାଗଲା | ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବାହୁ ତୁଙ୍ଗନାଥରେ, ରୁଦ୍ରନାଥରେ ମୁହଁ, ମାଡମହେଶ୍ୱରରେ ପେଟ ଏବଂ କଳ୍ପେଶ୍ବର ରେ କେଶ ଦେଖାଗଲା | କେଦାରନାଥ ଏବଂ ଉପରୋକ୍ତ ଚାରିଟି ସ୍ଥାନକୁ ପଞ୍ଚ କେଦାର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସର୍କିଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ I
ଅନ୍ୟ ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ କହେ ଯେ ନର ଏବଂ ନାରାୟଣ – ବିଷ୍ନୁଙ୍କର ଦୁଇଟି ଅବତାର ଭରତ ଖଣ୍ଡର ବଦ୍ରିକାଶ୍ରାୟରେ, ପୃଥିବୀରୁ ନିର୍ମିତ ଏକ ଶିବଲିଙ୍ଗ ସାମ୍ନାରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ I ସେମାନଙ୍କର ଭକ୍ତିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଭଗବାନ ଶିବ ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ଏବଂ କହିଥିଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କର ଇଛା ଅନୁସାରେ ବର ମାଗିପାରନ୍ତି | ନର ଏବଂ ନାରାୟଣ ଶିବଙ୍କୁ କେଦାରନାଥରେ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗମ୍ ଭାବରେ ସ୍ଥାୟୀ ବାସ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ I ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକ ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ।
କେଦାରନାଥ ମନ୍ଦିର ଆଉ ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ, ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ଶିବଙ୍କ ସହ ଅର୍ଦ୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ଭାବରେ ଉଭା ହେବାପାଇଁ ଏଠାରେ କେଦାରଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
